Yapılan bir çalışma, anne çocukluk travmasının (ACT) bebeklerin mizaçları üzerindeki etkisini ve bu bağlantının altında yatan fizyolojik mekanizmaları araştırmayı amaçlamıştır. Özellikle anne sütündeki kortizol seviyesinin, ACT ile bebek mizacı arasındaki ilişkiye nasıl katkıda bulunduğunu incelemiştir. Araştırmaya Polonya’nın kentsel nüfusundan 90 anne-bebek çifti katılmıştır. Anne çocukluk travması, Erken Yaşam Stresi Anketi (ELSQ) ile değerlendirilmiş ve bebeklerin mizacı (canlılık/dışa dönüklük, olumsuz duygusallık ve yönelim/düzenleme gibi) Bebek Davranış Anketi ile 12 aylıkken ölçülmüştür. Anne sütünden 5 aylıkken alınan örneklerde kortizol seviyeleri ELISA yöntemi ile tespit edilmiştir. ELSQ puanlarının ortalamasına göre katılımcılar, düşük ve yüksek ACT gruplarına ayrılmıştır. Anne sütü kortizol seviyesini göz önünde bulunduran ANCOVA modelleri kullanılarak, düşük ve yüksek ACT gruplarının bebek mizacı üzerindeki etkisi incelenmiştir.
Çalışmada, anne sütündeki kortizol ile bebeklerin yönelim/düzenleme mizacı arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Ancak şaşırtıcı bir şekilde, düşük ve yüksek ACT grupları arasında anne sütü kortizol seviyeleri açısından anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Ayrıca ACT’nin bebeklerin herhangi bir mizacıyla ilişkili olmadığı görülmüştür. Anne sütü kortizolü ile bebek mizacı arasındaki ilişki hakkında literatür farklı sonuçlar sunsa da, bu çalışma yüksek yönelim/düzenleme düzeyinin stres gibi olumsuz çevre koşullarına bir uyum şekli olabileceğini öne sürmektedir. Buna ek olarak, bebek mizacının annenin geçmişteki travmatik stresinden ziyade, mevcut stresine daha duyarlı olduğu görülmektedir.
Bu boylamsal çalışma, anne sütündeki kortizol ile bebeklerin ilk üç ay boyunca ağlama davranışı arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk çalışmadır. Araştırmada, anne sütünde daha yüksek kortizol konsantrasyonlarının erkek ve kız bebeklerde farklı şekillerde huysuzlanma ve ağlamayla ilişkili olacağı beklenmiştir. Bebeklerin 2, 6 ve 12 haftalık olduğu dönemlerde, anneler (N = 70) sabahları süt örnekleri toplamış ve bebeklerinin 3 gün boyunca huysuzlanma ve ağlama sürelerini kaydetmek için günlük tutmuşlardır. Süt örneklerinden kortizol çıkarılmış ve miktarı belirlenmiştir.
Sonuçlar, anne sütündeki kortizol konsantrasyonlarının bebeklerin 2 haftalık yaşından 12 haftalık yaşına kadar arttığını göstermiştir. Ancak anne sütündeki kortizol seviyeleri, hem erkek hem de kız bebekler için huysuzlanma ve ağlama süresi, sıklığı ve bu davranışların uzunluğu ile ilişkili bulunmamıştır. Çalışma, anne sütü kortizolünün bebek davranışı ve gelişimi üzerindeki biyolojik etkilerini daha iyi anlamaya yönelik gelecekteki araştırmalar için öneriler sunmaktadır.
Kaynak:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6120523
